SHELL – JLR – FevMars2019

VAB-Mobiliteitsbarometer van 2016 en 2018: heeft de elektrische wagen een toekomst in Vlaanderen?

De Vlaamse overheid wil dat de 100% elektrische wagen tegen 2020 een marktaandeel van 7,5% behaalt, terwijl het marktaandeel van 100% elektrische wagens slechts 0.51% bedraagt van de nieuw verkochte wagens tijdens de eerste zes maanden van 2018. Mobiliteitsclub VAB onderzocht in haar nieuwste mobiliteitsbarometer* wat de consument daarvan denkt en wat een doorbraak in de weg staat. Conclusie is dat een marktaandeel van 7,5% elektrische wagens tegen 2020 onrealistisch is en dat de overheid zelf de grootste hinderpaal zou kunnen vormen voor de doorbraak van de 100% elektrische wagen. De overheid zal het vertrouwen van de consument moeten winnen en dat kan enkel met een volgehouden coherent en consequent fiscaal autobeleid. Momenteel betalen elektrische wagens geen inschrijvingstaks en verkeersbelasting en ook geen accijns op elektriciteit. Maar wat de toekomst brengt is hoogst onzeker.

De VAB-Mobiliteitsbarometer van 2016 en 2018 geven een duidelijk beeld van hoe de interesse van de consument voor de alternatieve aandrijfsystemen evolueert en wat de hinderpalen zijn om 100% elektrisch te laten doorbreken:

  • Sinds 2016 heeft de consument een beter beeld gekregen van de brandstof waarop zijn volgende nieuwe wagen zal rijden. CNG maakt de grootste sprong maar blijft marginaal, benzine wordt de topfavoriet en de interesse voor elektrisch groeit maar minder overtuigend.
  • Maar vooraleer we elektrisch zullen rijden moeten de gekende hinderpalen gesloopt worden zoals de zeer hoge aankoopprijs, de beperkte oplaadmogelijkheden en het beperkte productgamma dat lang niet voldoet aan ieders behoefte (vb. actieradius). Volgens VAB gaan de volgende 5 à 10 jaar deze negatieve punten weggewerkt worden door het ruime aanbod aan elektrische wagens dat in die periode op de markt komt.
  • Opmerkelijk is dat het fiscaal autobeleid van de overheid misschien wel de belangrijkste drempel vormt om voor een elektrische wagen te kiezen. De elektrische wagen heeft momenteel tal van fiscale voordelen (bv. de gebruiker betaalt geen accijnzen op de brandstof) waarvan de potentiële koper twijfelt of die stimuli ook op termijn overeind zullen blijven. De ervaring van de consument is op dat punt negatief. Momenteel wordt hij geconfronteerd met een anti-dieselbeleid op fiscaal niveau (stapsgewijze accijnsverhogingen van de brandstof die de accijnzen op benzine en diesel gelijkgeschakeld hebben, hogere verkeersbelasting) dat haaks staat op het stimulusprogramma van de eco-premies die in 2010 en 2011 massaal richting diesel stuurden. De consument heeft een hekel aan een onbetrouwbare overheid die ‘en route’ de fiscale regels wijzigt in zijn nadeel. In dat geval kiest hij voor zekerheid, nl. fossiele brandstof.

VAB-MOBILITEITSBAROMETER: Wat kopen we in de toekomst als wagen?

De koopintenties voor een nieuwe wagen
In 2016 In 2018 Evolutie Procentuele evolutie
Diesel 16% 10% -6% -38%
Benzine 39% 48% +9% +23%
100% benzine 42%    
Hybride met benzine (zonder stekker)   6%    
Elektrisch 14% 17% +3% +21%
Hybride met stekker 8% 9%    
100% elektrisch 6% 8%    
LPG/CNG 1% 2% +1% +54%
Weet niet 30% 23% -7%  

 

Belangrijkste vaststellingen als we de evolutie in interesse voor brandstof/aandrijfsystemen vergelijken voor de editie 2016 en 2018 van de Mobiliteitsbarometer:

  • Nog steeds blijft 1 op 4 automobilisten die in de toekomst een nieuwe wagen zal kopen, onbeslist over de keuze van de aandrijving. Het aandeel twijfelaars is wel met 7% gedaald (van 30% naar 23%), en dit speelt in het voordeel van benzine (+9%) dat naar een marktaandeel van 48% gaat bij nieuw aankoop.
  • Diesel blijft verder terrein verliezen bij de privé kopers. Nog slechts 1 op 10 zou nog voor diesel kiezen. Alternatieve brandstoffen profiteren daar nauwelijks van: elektrisch +3% en CNG +1%.
  • Als we naar de procentuele evolutie van het marktaandeel kijken dan zien we dat het ongekende CNG aan een sterke inhaal bezig is met een verhoudingsgewijze stijging van 54%. CNG zal wel nog jaren sterke groeicijfers moeten neerzetten om uit de marginaliteit te klimmen. De interesse voor elektrische wagens blijft groeien met 21%. Maar de cruciale vraag blijft hoe de overheid potentiële kopers effectief kan overhalen tot de aankoop van die elektrische wagen. Kopers kiezen voor zekerheid. Benzine blijft daarom het sterkste alternatief voor diesel met een procentuele stijging van 23%.

 

VAB-MOBILITEITSBAROMETER: Wat zijn de hinderpalen om voluit voor elektrisch te gaan?

De interesse voor elektrische wagens neemt wel toe, maar privé gebruikers kopen niet. Dit valt ook af te leiden uit de tanende interesse voor de Zero-emissie premie van de overheid: in 2016 waren er 778 aanvragen voor een premie, in 2017 nog slechts 225 en de eerste jaarhelft van 2018 belooft niet veel beterschap (met amper 157 aanvragen voor een premie). Wat schrikt de potentiële koper af?

Wat zijn de huidige hinderpalen bij aankoop van een elektrische wagen
Privé persoon Bedrijfswagen
Elektrisch rijden is nog te duur 76% 68%
Ik ben niet zeker of elektrisch rijden fiscaal interessant zal blijven 65% 60%
De elektrische installatie thuis is niet aangepast om ’s nachts te laden 61% 56%
Het aanbod van elektrische wagens past niet bij mijn behoeft (inclusief actieradius 53% 55%
Er zal niet genoeg stroom zijn als 1 op 5 elektrisch rijdt 49% 39%

 

Er zijn de gekende hinderpalen zoals de hoge aanschafprijs van een elektrische wagen en het aanbod dat niet afgestemd is op ieders behoefte (vooral de actieradius). Maar als we op de aankondigingen van de autoconstructeurs verder gaan, dan zal dit probleem binnen 5 à 10 jaar sterk gereduceerd zijn. Meer dan 100 modellen met elektrische aandrijving zijn wereldwijd aangekondigd en worden de volgende vijf jaar gelanceerd. Qua aanbod van laadfaciliteiten worden belangrijke stappen gezet door vooral vraaggericht te werken en door snel-laadmogelijkheden uit te breiden. De techniek pakt dit soort van drempels aan.

Wat echter nog belangrijker is dan de technologische evolutie die op gang komt, is het fiscaal autobeleid. Is er voldoende vertrouwen bij de consument om die investering te doen? De consument rekent op een fiscaal voordeel om elektrisch te rijden. Dit is er momenteel doordat de brandstof vrijgesteld is van accijnzen. Maar blijft dit zo, of komen er nieuwe autobelastingen die dit voordeel ongedaan maken? Uit de VAB-Mobiliteitsbarometer blijkt dat de consument geen vertrouwen heeft in de overheid en dat dit de tweede belangrijkste drempel is om voor elektrisch te gaan.

 

De overheid geeft geen blijk van een coherent en consequent fiscaal autobeleid

De huidige dieselrijder die overgestapt is van benzine naar diesel onder impuls van een eco-premie (hoogtepunt in 2010 en 2011) voelt zich bedrogen, zo merkt VAB. Bij deze dieselrijders is het vertrouwen in de overheid zwaar aangetast om twee redenen:

  1. Door de fiscale maatregelen op federaal (accijnsverhoging op diesel) en Vlaams niveau (hervorming verkeersbelasting) is de fiscale factuur voor hen de afgelopen drie jaar met 30% gestegen.
  2. Vanaf 2020 mogen ze met hun Euro 4 eco-diesel niet meer het centrum in van steden die de LEZ-regeling toepassen. Bijna 900.000 dieselwagens zullen dan de toegang geweigerd worden tot de LEZ. Vaak zijn dit privé voertuigen die aangekocht werden met een eco-premie.

Maar niet enkel de dieselrijders worden geconfronteerd met de inconsequenties van het beleid. Ook wie recent voor een plug-in-hybride koos, zal vanaf 2020 een zwaardere fiscale factuur moeten betalen als blijkt dat de batterij onvoldoende capaciteit heeft.

VAB roept de verschillende overheden op tot meer samenwerking. De consument heeft recht op een coherent en consequent fiscaal autobeleid want voor zijn investering verwacht hij stabiliteit voor een periode van meer dan 10 jaar. Het huidige beleid faalt op dit punt en hypothekeert daardoor de doorbraak van de elektrische wagen bij privé kopers.

 

 

* De VAB-Mobiliteitsbarometer juni 2018 is een representatieve steekproef bij 2.000 Vlamingen ouder dan 18 jaar uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos.

Toon meer nieuwsjes